لینک دریافت فایل خرید پایین توضیحات
فرمت word قابل ویرایش پرینت
تعداد صفحات: 11
پژوهش جامعهشناختى روشهاى تخصصى ان
فنون پژوهش
در همهٔ پژوهشهاى جامعهشناختى روش علمى استفاده مىشود، اما فنون خاص گرداورى تحلیل دادهها شاخههاى گوناگون بررسى جامعهشناختى یکدیگر تفاوت داند. هر روی، چهار فن بیشتر پژوهشهاى جامعهشناختى عموما بهکار برده مىشوند انها عبارتند ازمایش، مشاهده، نمونهگیری، بررسى موردی.
در ازمایش ازمایشگاه میدان تحقیق مىتواند انجام گیرد، همهٔ متغیرها بهجز یکى (متغیر مستقل) ثابت (یا کنترلشده) باقى مىمانند جامعهشناس محقق متغیر مستقل خود تغییر مىدهد ببیند چه دگرگونىهایى موضوع تحقیق وى پدید مىاید سپس دگرگونىها دقت ثبت مىکند. فرق بررسى مشاهدهاى ازمایش روش، محقق جامعهشناس متغیر مستقل خود کار دخالت نمىدهد، بلکه موضوع کار یک موقعیت طبیعى دقت مشاهده قرار مىدهد. نمونهگیرى براى گرداورى دادهها - معمولا طریق پرسشنامه مصاحبه - استفاده مىشود، گونهاى میان انبوه دادههاى راجع یک موضوع، نمونههاى طبقهبندى شدهاى برگزیده مىشوند سپس پایه دادههاى نمونهگیرى شده تعمیمهایى موضوع گروه بررسى دست داده مىشود. پژوهشگران جامعهشناس بررسى موردى براى شرح کامل جزء جزء یک پدیده استفاده مىکنند، بىانکه کار خود صرف پرسشگرى مصاحبه افراد موضوع بررسى محدود سازند؛ گرچه بررسى یک براى اثبات یک فرضیه کفایت نمىکند، اما غالبا بهعنوان یکى منابع فرضیه شواهد کار، مفید واقع مىشود.
همچنان هریک فنون پژوهشى ابزار خاصى براى یک جامعهشناس فراهم مىسازد هریک انها مزایا مسایل خاص خود دارد.
ازمایش
هرچند ازمایشها معمولا محیط ازمایشگاهى انجام مىگیرند، اما اگر بتوان متغیرهاى کنترلشده ثابت نگهداشت، روش میدان تحقیق جامعهشناسى مىتوان بهکار بست. معنا هر ازمایش خاص، فقط متغیر مستقل، ازمایشگر دلخواه تغییر مىدهد، طول بررسى یک مرحله ازمایش مرحلهاى دیگر یک منظور خاص تغییر مىپذیرد.
براى انکه بتوان دریافت تغییرات پیدا شده متغیر مستقل چگونه نتیجهٔ ازمایش تاثیر مىگذارد، محقق جامعهشناس باید موضوعهاى خود یک گروه کنترل دستکم یک گروه ازمایشى تقسیم کند. هدف ایجاد گروه کنترل مبنایى براى مقایسه ایجاد شود: افراد گروه موقعیت ازمایشى تحت تاثیر یک متغیر مستقل قرار مىگیرند سپس واکنشهاى انها واکنشهاى گروه ازمایشى برابر متغیر مستقل تغییر یافته، مقایسه مىشوند. پژوهشگر جامعهشناس مقایسهٔ واکنشهاى دو گروه، مىتواند موضوعٔ تاثیر تغییر متغیر مستقل نتیجهگیرى مهمى دست یابد.
مثال:
جامعهشناسى بخواهد تاثیر تسهیلات سمعى بصرى روى دانشجویان اقتصاد دورهٔ لیسانس ازمایش کند باید، طى یک طرح ازمایشی، دانشجویان یک گروه کنترل دستکم یک گروه ازمایشى تقسیم کند. براى گروه کنترل یک درس پنجاه دقیقهاى ارایه مىشود معلم روى تخته سیاه نمودارها جدول اقتصادى نظایر استفاده مىکند. دانشجویان گروه ازمایشى همین مقدار درس ارایه مىشود ولى تسهیلات سمعى بصرى مانند فیلم جاى نمودارهاى تصویرشده روى تخته سیاه استفاده مىشود. محقق جامعهشناس مقایسهٔ بازدهٔ یادگیرى دو گروه مىتواند موضوعٔ تاثیر اموزشى تسهیلات سمعمى بصرى نتایجى تقریبى دست یابد.
در مثال بالا، جامعهشناس مىخواهد اطمینان یابد تنها وجود عدم وجود تسهیلات سمعى بصرى - نه عاملى دیگر - بازدهٔ ازمایش او تاثیر گذاشته است. او براى انکه اطمینان برسد، باید پیش مطمین باشد دانشجویان گروه کنترل گروه ازمایشى اساسا هیچ اختلافى نداشته باشند. براى همین، او باید گروههایى برگزیند تنها تفاوت انها باشد یکى تسهیلات سمعى بصرى برخوردار بوده دیگرى برخوردارى نداشته باشد.
براى گزینش تنظیم گروههاى کنترل ازمایشی، دو روش اساسى وجود دارد. روش نخست، فن گزینش جفت همطراز نامیده مىشود؛ روش، ازمایشگر برابر هر فردى گروه کنترل فرد همطراز دیگرى گروه ازمایش جاى مىدهد (افراد همطراز جهت برخى متغیرهاى اساسى درست مانند همدیگر هستند.) روش دیگر، فن گزینش تصادفى است؛ روش، افراد گروههاى کنترل ازمایشى برحسب یک انتخاب تصادفى امارى برگزیده مىشوند.
مثال:
در اینجا باز همان ازمایش تاثیر تسهیلات اموزشى سمعى بصرى نظر بگیرید. براى گزینش گروههاى کنترل ازمایشى برحسب فن گزینش جفت همطراز، ازمایشگر باید مطمین باشد گروههاى براى مثال، متشکل تعداد برابرى دانشجویان سالهاى مختلف باشند. مورد، براى هر دانشجوى سال اول گروه ازمایشى یک دانشجوى سال اول گروه کنترل نظر گرفته مىشود دانشجویان سالهاى دیگر همین برابرى رعایت مىشود. متغیرهاى دیگرى چون جنسیت دانشجویان باید بههمین نحو نظر گرفت. مورد، ازمایشگر باید تعداد دانشجویان دختر سالهاى مختلف گروههاى کنترل ازمایش همطراز کند. (گزینش متغیرهایى چون جنس، سن علایق مذهبی، انتخاب گروه کنترل اهمیت دارد انتخاب گروه ازمایشى البته ماهیت ازمایش موردنظر بستگى دارد.)
مثال:
گزینش افراد گروههاى کنترل ازمایش، مىتواند طریق فن گزینش تصادفى انجام گیرد. مورد، ازمایشگر مىتواند فهرستى الفبایى دانشجویان تنظیم کند ترتیب الفبایى انها گروههاى کنترل ازمایشى تقسیم کند. (از روشهاى دیگرى چون قرعهکشى مىتوان فن استفاده کرد.)
نقشهاى جامعهشناسى
جامعهشناس بهعنوان یک دانشمند
او نقش سرگرم پژوهش علمى اطلاعاتى موضوعٔ زندگى اجتماعى گرداورى سازماندهى مىکند. تقریبا بیشتر محققان جامعهشناس براى دانشگاهها، موسسات دولتی، بنیادها شرکتها کار مىکنند. جامعهشناس دانشگاهى ممکن کار تعلیم باشد پژوهشهایى هزینه خود دانشگاه تامین مىکند موسسات خارج دانشگاه. او بهعنوان یک دانشمند پژوهشگر، هدف عمده باید باشد جهت روندهاى جامعه پیشبینى کند عامهٔ مردم خود براى تحولات اتى اماده کنند او نقش، ممکن تصمیمگیرىهاى مربوط به خط مشى عمومى مستقیما تاثیر گذارد.
جامعهشناس بهعنوان مشاور سیاست اجتماعى
او نقش، نتایج احتمالى یک سیاست اجتماعى پیشبینى مىکند. بسیارى سیاستهاى اجتماعى براى شکست مىخورند مفروضات پیشبینىهاى درستى استوار نیستند.
جامعهشناس بهعنوان یک تکنسین
جامعهشناسان بسیارى هستند براى شرکتها موسسات دولتى نظایر کار مىکنند سازمانها کارامدتر سازند. حتى گونه کارها هم، انها باید مراقب باشند هدفهاى سازمان خود اخلاق حرفهاى انها برترى ننهند.
جامعهشناس بهعنوان یک معلم
کار اصلى بیشتر جامعهشناسان همان درس دادن است. جامعهشناس بهعنوان یک معلم، جایگاهى مىتواند نفوذ شدیدى دانشجویان بگذارد. اینجا مسیله اخلاقى مطرح نکند او دانشجویان خود پیش گرفتن راه اجتماعى خاصى تلقین کند
نمونهگیرى
جامعهشناسى نظر اورید گروه خاصى (یا اجتماعى ویژهای) براى بررسى خود تعیین کرده مىخواهد موضوعٔ باورداشتها، ارزشها رویکردهاى اعضاء تعمیمهایى دست یابد. او طریق مشاهده پرسشکردن یکایک اعضاء جامعهٔ بررسی، مىتواند شناخت جامعى باورداشتها ارزشهاى کل جامعه برسد. اما اگر گروه بررسى بسیار بزرگ باشد - براى مثال، جمعیت مردان بالاى ۶۵سال یک کشور پرجمعیت موضوع بررسى قرار گیرد - صورت، مصاحبه حتى مشاهدهٔ یکایک افراد جمعیت، احتمال بسیار زیاد عملى نیست. بههمین دلیل جامعهشناسان چنین مواردى نمونههایى یک جمعیت معین براى بررسى انها برمىگزینند. اگر جامعهشناسى خواسته باشد تعمیمهایى موضوعٔ گروه خاصى مردم بهعمل اورد، باید نمونههایى برگزیند نمایانگر کل افراد گروه باشند ویژگىهاى عام کل گروه داشته باشند.
مثال:
اگر خواسته باشیم موضوعٔ یک بنیاد تادیبى نمونهگیرى بهعمل اوریم، باید نظر داشته باشیم نمونههاى ما ویژگىهاى کل جمعیت بنیاد نظر سن، نژاد، سطح تحصیلات، طول محکومیت، سوابق جرم همهٔ متغیرهاى دیگرى بررسى ما اهمیت دارند، دارا باشند.
براى گرداورى اطلاعات ضروری، عموما دو روش بهکار مىرود؛ یکى فن